Một cuộc chiến hiếm khi bắt đầu từ phát súng đầu tiên. Căn nguyên và mồi lửa xung đột nằm trong những mâu thuẫn, lợi ích, nỗi sợ, tương quan quyền lực và tính toán đã tích tụ từ trước.
Muốn hiểu một cuộc xung đột, không thể chỉ nghe các bên tuyên bố. Phải đọc mục tiêu chiến lược qua hành động, nguồn lực, mức chấp nhận tổn thất và trạng thái cuối cùng họ muốn tạo ra.
Một cuộc xung đột không chỉ có những lực lượng đang chiến đấu trên chiến tuyến. Muốn hiểu ai đang đối đầu với ai, phải nhìn cả mạng lưới hỗ trợ, liên minh, công nghệ, tài chính, tình báo và hậu cần phía sau.
Xung đột không tự nhiên đi theo một hướng. Lợi ích, nỗi sợ, tương quan lực lượng, liên minh, thời gian, chi phí và ý chí chính trị cùng kéo đẩy cục diện về phía leo thang hoặc kiềm chế.
Một khu vực không trở thành điểm nóng chỉ vì có tranh chấp. Đằng sau đó là sự hội tụ của địa lý, lợi ích, quyền lực, năng lực, nhận thức và nguy cơ leo thang.
Xung đột điểm nóng không chỉ là nơi chiến sự đang diễn ra, mà là nơi nhiều lợi ích, chủ thể và đường lực chiến lược giao nhau. Phụng Long phân tích từ căn nguyên đến cục diện.