Việt Nam có thể không tham gia đối đầu giữa các cường quốc, nhưng vẫn chịu tác động từ thương mại, công nghệ, đầu tư và an ninh. Vấn đề là làm thế nào để bảo vệ lợi ích quốc gia và duy trì năng lực tự chủ.
Quyền lực không chỉ nằm ở lãnh thổ hay nguồn lực. Khi dòng chảy thay đổi, hạ tầng, trung tâm sản xuất và những điểm kiểm soát mới có thể làm quyền lực dịch chuyển.
Sau xung đột, quyền lực không chỉ thay đổi theo lãnh thổ hay sức mạnh. Dòng chảy, sự phụ thuộc và khả năng lựa chọn cũng có thể làm dịch chuyển tương quan quyền lực.
Việt Nam không thể đơn phương viết lại quan hệ với Bắc Kinh, nhưng có thể xây dựng những nguyên tắc, cơ chế và năng lực để hợp tác mà vẫn giữ được quyền lựa chọn. Đây là nền tảng của một “luật chơi” có tính thực tế và bền vững.
Việt Nam không thể thay đổi vị trí địa lý hay lựa chọn nước láng giềng, nhưng có thể thiết kế cấu trúc quan hệ với Bắc Kinh. Bài toán là làm thế nào để vừa hợp tác, vừa quản lý bất đồng và giữ được quyền lựa chọn chiến lược.
Chiến tranh Nga-Ukraine và NATO chưa phải là một cuộc chiến trực tiếp giữa hai bên, nhưng lằn ranh giữa hỗ trợ, can dự và đối đầu có thể thay đổi khi hành động quân sự, cách diễn giải và phản ứng của các bên nối thành một chuỗi leo thang.