Chiến tranh Nga-Ukraine và NATO chưa phải là một cuộc chiến trực tiếp giữa hai bên, nhưng lằn ranh giữa hỗ trợ, can dự và đối đầu có thể thay đổi khi hành động quân sự, cách diễn giải và phản ứng của các bên nối thành một chuỗi leo thang.
Một cuộc chiến hiếm khi bắt đầu từ phát súng đầu tiên. Căn nguyên và mồi lửa xung đột nằm trong những mâu thuẫn, lợi ích, nỗi sợ, tương quan quyền lực và tính toán đã tích tụ từ trước.
Xung đột không tự nhiên đi theo một hướng. Lợi ích, nỗi sợ, tương quan lực lượng, liên minh, thời gian, chi phí và ý chí chính trị cùng kéo đẩy cục diện về phía leo thang hoặc kiềm chế.
Chiến tranh ủy nhiệm không chỉ là cuộc chiến giữa các lực lượng địa phương mà còn là cuộc cạnh tranh quyền lực giữa các cường quốc phía sau chiến trường.
Vòng xoáy đối đầu không bắt đầu từ một quyết định đơn lẻ. Nó hình thành qua chuỗi hành động, phản ứng và điều chỉnh, trong đó mỗi bước đi lại tạo điều kiện cho bước đi tiếp theo.
Không phải mọi bất đồng đều dẫn đến xung đột. Điểm nghẽn xuất hiện khi sự phụ thuộc, lợi ích cốt lõi và thiếu lựa chọn khiến không gian thỏa hiệp ngày càng thu hẹp.
Từ cạnh tranh đến đối đầu là một quá trình trong đó lợi ích cốt lõi va chạm, sức ép gia tăng, điểm nghẽn xuất hiện và không gian thỏa hiệp ngày càng thu hẹp.